Sterydy wziewne skutki uboczne w astmie i POChP

Słowo „sterydy” obejmuje dwie zupełnie różne grupy substancji. Anaboliki naśladują testosteron i służą budowie masy mięśniowej, co opisujemy we wpisie sterydy anaboliczne. Glikokortykosteroidy podawane wziewnie to leki przeciwzapalne, naśladujące hormony kory nadnerczy. Nie zwiększają masy mięśniowej i nie służą do podkręcania sylwetki.

Jeśli trafiłeś tu, ponieważ lekarz przepisał Ci inhalator, nie masz powodu do paniki. Ten wpis ma pomóc zrozumieć, czego się spodziewać i co zgłosić na wizycie. Nie zastępuje ulotki ani porady lekarza.

W astmie przewlekły stan zapalny dróg oddechowych powoduje napady duszności, kaszel i świszczący oddech. Regularne przyjmowanie leku zmniejsza stan zapalny, redukuje liczbę zaostrzeń i poprawia jakość życia. W POChP leki wziewne stosuje się w wybranych grupach pacjentów, zwykle w połączeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela.

Ponieważ lek trafia bezpośrednio do płuc, potrzebna dawka jest znacznie mniejsza niż przy tabletkach, a działanie ogólnoustrojowe słabsze. To główny powód, dla którego wziewna droga podania jest dla większości chorych wygodniejsza i bezpieczniejsza.

Najczęściej występują objawy miejscowe, wynikające z osadzania się leku w jamie ustnej i gardle. Zalicza się do nich:

• chrypkę i zmianę barwy głosu,
• pleśniawki, czyli grzybicę jamy ustnej, widoczną jako biały nalot,
• podrażnienie gardła i kaszel po inhalacji,
• suchość w ustach.

Większości z nich można zapobiec. Po każdej inhalacji dokładnie przepłucz usta wodą i wypluj ją, a przy inhalatorach ciśnieniowych użyj komory inhalacyjnej, jeśli lekarz ją zaleca. Technikę pokaże farmaceuta lub pielęgniarka, warto poprosić o sprawdzenie, czy robisz to poprawnie.

Przy wyższych dawkach przyjmowanych przez wiele lat zwiększa się znaczenie działań ogólnoustrojowych. Opisywane są łatwiejsze powstawanie siniaków, ścieńczenie skóry, zmniejszenie gęstości kości, jaskra i zaćma, a u dzieci wpływ na tempo wzrostu. Rzadko dochodzi do osłabienia pracy nadnerczy.

Lekarz dobiera najniższą dawkę, która kontroluje chorobę, i okresowo sprawdza, czy można ją zmniejszyć. Dlatego regularne wizyty kontrolne są częścią leczenia, a nie formalnością. Jeśli stosujesz wysokie dawki, zapytaj o badania, które lekarz uważa za potrzebne w Twojej sytuacji.

Przerwanie przyjmowania leku, bo „to przecież sterydy”, jest częstym błędem. Zaostrzenie astmy może być groźne dla życia, a nagłe zaprzestanie przy długim leczeniu wymaga omówienia z lekarzem. Obawy co do skutków ubocznych warto przedstawić na wizycie, zamiast rezygnować z leczenia samodzielnie.

Nie zmieniaj też dawki, nie łącz kilku inhalatorów bez zalecenia i nie sięgaj po preparaty z nieznanych źródeł. Jeśli lek nie pomaga albo pojawiają się nowe objawy, wróć do lekarza, który może zmienić preparat lub technikę podawania.

Skontaktuj się z lekarzem, gdy utrzymuje się chrypka mimo płukania ust, masz biały nalot, który nie ustępuje, pojawia się ból gałek ocznych lub pogorszenie widzenia, występują łatwe siniaki albo duszność narasta mimo przyjmowania leku. Jeśli duszność jest nagła i silna, wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

Osoby trenujące i chorujące na astmę mogą omówić plan wysiłku z lekarzem medycyny sportowej, który uwzględni leczenie prowadzone przez pulmonologa lub alergologa. Dodatkowe ogólne informacje o tym, co znaczy słowo „sterydy”, znajdziesz na stronie sterydy.

Lekarz prowadzący może ocenić wydolność płuc spirometrią, a przy długim leczeniu wysokimi dawkami zaproponować badania ogólne, na przykład morfologię, glukozę czy gęstość kości. Zakres ustala lekarz, a wyniki powinien omówić z Tobą. Jeśli jednocześnie interesuje Cię zdrowie hormonalne, zajrzyj na stronę pakiet badań krwi.

Czy sterydy wziewne uzależniają

Nie. Nie wywołują uzależnienia ani euforii. Mogą jednak wymagać stopniowego zmniejszania dawki pod nadzorem lekarza, jeśli były stosowane długo i w wysokich dawkach.

Czy mogę trenować, przyjmując lek wziewny

Zwykle tak, a wysiłek bywa wręcz zalecany jako element leczenia astmy, o ile choroba jest dobrze kontrolowana. Plan ćwiczeń i rozgrzewkę najlepiej omówić z lekarzem prowadzącym.

Czy lek wpływa na testosteron

W typowych dawkach wziewnych wpływ na gospodarkę hormonalną jest niewielki. Przy bardzo wysokich dawkach i długim stosowaniu lekarz może zlecić dodatkową ocenę. Jeśli masz objawy sugerujące niedobór testosteronu, jak spadek energii czy libido, omów je na wizycie.

Jak zapamiętać technikę inhalacji

Spokojny wydech, wdech zgodnie z instrukcją, zatrzymanie oddechu na kilka sekund i dokładne przepłukanie ust. Poproś o pokaz przy następnej wizycie i zapisz kolejność kroków. Poprawna technika zwiększa działanie leku w płucach i zmniejsza ilość osadzającą się w gardle.

Gdy leczenie wziewne masz pod kontrolą, a chcesz sprawdzić ogólny stan zdrowia, wybierz sytuację i miasto. Pokażemy zestaw badań, ceny z publicznych cenników laboratoriów i lekarzy, do których możesz pójść z wynikiem.